الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

226

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

برويد ، و مانع نزول وحى او شويد ، و خود مىدانيد كه از اين كار نيز سخت عاجز و ناتوانيد ! بنا بر اين نه « مقتضى » در اختيار شما است و نه قدرت بر ايجاد « مانع » داريد ، با اينحال چه كارى از دست شما ساخته است ؟ از حسد بميريد ، و هر كار از دستتان ساخته است انجام دهيد . به اين ترتيب اين دو آيه مطلب واحدى را تكرار نمىكنند - آن چنان كه جمعى از مفسران گفته‌اند - بلكه هر كدام به يكى از ابعاد مساله ناظر است . در آخرين آيه مورد بحث در مقام تحقير اين مغروران سبك مغز و فخرفروش مىگويد : « اينها لشكر كوچك شكستخورده اى از احزابند » ! ( * ( جُنْدٌ ما هُنالِكَ مَهْزُومٌ مِنَ الأَحْزابِ ) * ) ( 1 ) . « هنالك » به معنى « آنجا » و براى اشاره به بعيد است ، به همين دليل جمعى آن را اشاره به شكست مشركان در جنگ « بدر » مىدانند كه در نقطه نسبتا دوردستى از مكه واقع شده . تعبير به « احزاب » ظاهرا اشاره به تمام گروه هايى است كه بر ضد پيامبران قيام كردند و خداوند آنها را در هم كوبيد ، اين جمعيت مشركان گروهك كوچكى از آن گروه‌ها هستند كه به سرنوشت آنان گرفتار خواهند شد . ( شاهد اين سخن آيات آينده است كه به اين مساله تصريح كرده ) . فراموش نكنيم كه اين سوره از سوره‌هاى مكى است ، و اين سخن را قرآن

--> ( 1 ) « ما » در جمله بالا زائده است كه به منظور تقليل آمده ، و « جند » خبر مبتداى محذوفى است و مهزوم خبر بعد از خبر است و در اصل « هم جند ما مهزوم من الاحزاب » بوده است بعضى معتقدند كه جمله محذوفى ندارد و « جند » مبتدا و « مهزوم » خبر است اما نظر اول مناسبتر به نظر مىرسد .